با اینکه میزان تولید عسل در ایران در طی سال های اخیر افزایش بسیاری داشته است، اما تولید عسل طبیعی همچنین برای زنبوردار با هزینه های زیادی همراه است. زنبوردار برای اینکه موفق به تولید عسل طبیعی شود باید چندین بار کندوهای خود را کوچ دهد که همین مسئله برای او هزینه های بسیاری در بر دارد.

نوشته‌ها

آیا عسل خوب شکرک می زند

آیا عسل خوب شکرک می زند ، مهمترین و رایج ترین سوالی است که اکثر مصرف کنندگان از ما تولیدکنندگان دارند، جهت گرفتن بهترین جواب شما را به ادامه مقاله ارجاع می دهیم.
عسل محلولی بیش از حد اشباع می باشد و چون این گونه محلول ها نسبت به محلول های عادی مواد حل نشده بیش تری دارند نسبتا بی ثبات بوده و اکثرا با بلوری شدن یا کریستالیزه شدن مواد اضافی، اشباع می شوند.

چرا عسل شکرک می زند
بعد از مطالعاتی که محققین مختلف در مورد عوامل موثر کنترل کننده شکرک زدن انجام دادند، دو عامل نسبت لوولوز به دکستروز و نسبت دکستروز به آب تعیین کننده تشخیص داده شد.
با توجه به میزان دکستروز، بسیاری از عسل ها معمولا با بلورسازی مواد اضافی به حالت موازنه می رسند، میزان شکرک زدن (دانه دانه شدن یا بلورسازی) عسل ها مربوط به میزان قندها، رطوبت و دما است.

شکرک در عسل
برخی از عسل ها شکرک نمی زنند و بعضی از آن ها چند روز پس از برداشت و استخراج و در شرایط خاصی حتی در شان، شکرک یا رس می زنند. این روال معمولا با سختی یا نرمی کریستال ها یا دانه های عسل معلوم می نماید.
تعداد زیادی مولکول های بلوری طبیعی که کریستال های نرمی نیز دارند، معمولا در عسل هایی که از ابتدا گرم نشده و حرارت ندیده اند در هنگام شکرک زدن دیده می شوند.

شکرک زدن عسل طبیعی
عسل طبیعی و واقعی به مقداری نرم است که هنگام ریختن در ظرف ها، پهن می شود و همچنین به گونه ای شل نیست که همچون جریان ریختن آب به ظرفی باشد.
اما باید بدانید که اکثر عسل های طبیعی شکرک می زنند. در هنگام رس یا شکرک زدن بلورها باید به اندازه ای کوچک باشند که روی زبان احساس نشوند. همچنین اگر عسل شکرک زده در دمای بالاتر از ۲۷ تا ۳۰ درجه سانتی گراد نگهداری شود بلورهای آن نرم می شوند.

جلوگیری از شکرک زدن عسل
در اصل تمایل انواع عسل ها به کریستال یا شکرک زدن، برای ما انسان ها سودمند می باشد مخصوصا در مطالعات تجربی طی دوران برداشت و انبار یا ذخیره کردن عسل، این عمل ضروری تر نشان می دهد.
راه های جلوگیری از شکرک زدن عسل محدود است اما بهترین راه حل عسل شکرک زده، قرار دادن آن به صورت غیر مستقیم در برابر گرما یا حرارت است.
همچنین بهتر است بدانید، عسلی که برای جلوگیری از فساد و یا تاخیر در شکرک زدن حرارت می بیند، بلورهای کمتر ولی بزرگتری ایجاد می کند و تعداد هسته های آغازگر شکرک زدن با حرارت کم می شوند.

منبع: عسل رودین

عسلک یا عسل برگ چیست؟

عسلک یا عسل برگ چیست؟ طرز تهیه و تولید عسلک چگونه است، موارد استفاده، کاربرد، خواص و نحوه تشخیص آن از عسل طبیعی و … از جمله سوال هایی است که در این مقاله بدان پرداخته شده است.
عسلک چیست؟ عسلک یا عسل برگ، مایع شیرینی است که توسط زنبورعسل و بعضی حشرات مکنده (شته ها و شپشک ها) به ویژه شته گیاهان و حشرات پولک دار که از گیاهان تغذیه می کنند، استخراج شده و ذخیره می شود که در مقایسه با عسل از طعم و کیفیت پایین تری برخوردار می باشد.

طرز تهیه عسلک

عسلک یا عسل جنگل نوعی از عسل است که طرز تهیه آن با عسل متفاوت می باشد، به طوری که این ماده از شهد شکوفه ها تهیه نشده بلکه از شهدی که توسط حشراتی چون شته که ازگیاهان تغذیه می کنند و به جای آن ماده شیرین و چسبناکی جای می گذارند، تولید می شود.
عسلک معمولا از درختان مخروطی و خوشمزه همچون کاج و صنوبر ترشح می شود، اگرچه همچنین ممکن است از چمن ها و گیاهان نیز تولید گردد.

نحوه تولید عسلک

عسلک توسط گونه های خاصی از پرندگان، زنبورها، حشرات و زنبورعسل جمع آوری می شود که در این میان، زنبورعسل آن را به یک عسل قوی و تیره رنگی تبدیل می کند.
اروپاییان بعضی از انواع عسلک را بسیار لذیذ و خوشمزه دانسته و گاها به همین خاطر در جنگل ها با استفاده از مورچه ها نسبت به تولید این نوع از عسلک ها اقدام می نمایند.

موارد استفاده از عسلک و شهد

عسلک در زمان کمبود شهد اهمیت بیشتری داشته و احتمالا روی برگ درختانی مانند بلوط، راش، سپیدار، باقی مانده سوخته مواد آلی، نارون، گردوی آمریکایی، افرا، سدر، صنوبر، درختان میوه و غیره یافت می شود.

خواص یا فواید دارویی و درمانی عسلک

فایده یا خاصیت عسلک نسبت به عسل در مقایسه موارد زیر بدست می آید:
۱- میزان لوولوز و دکستروز عسلک از عسل کمتر می باشد.
۲- غالبا رنگ عسلک از عسل تیره تر است (بنابراین مواد آنتی اکسیدانی آن بیشتر خواهد بود).
۳- PH یا اسیدیته عسلک از عسل بیشتر است (لذا مواد باکتریایی کمتری در آن موجود خواهد بود).
۴- مقادیر قند عسلک از عسل بیش تر است.
۵- خاکستر و نیتروژن عسلک از عسل بیشتر می باشد.

بنابراین با دانستن و مقایسه خواص و فواید دارویی و درمانی عسلک نسبت به عسل، می توان بهترین استفاده و کاربرد را از آن گرفت.
همچنین با استفاده از این تفاوت ها و اختلاف ها می توان پایه و اساس روشی را برای تشخیص انواع عسل از عسلک پی ریزی نمود.

تحقیق درباره عسلک زنبورعسل

در تحقیق های انجام شده درباره عسلک اثبات شد که وجود دو نوع آنزیم، که از حشرات مکنده و زنبورعسل در هنگام تولید عسلک بدان وارد شده، موجب ایجاد قندهای پیچیده تر از قندهای عسل در عسلک گشته است.
بسیاری از محققین قندهای عسلک را با استفاده از روش های مختلف تجزیه کرده اند. لوولوز، دکستروز و ملزیتوز مدت ها پیش شناخته شده بودند. تعدادی از دانشمندان قند ارلوز را در چندین نوع عسلک یافتند.
ضمنا یکی دیگر از محققین یکی سری قند حاصل از افزودن گلوکز به ارلوز را پیدا کرد و همچنین توانست نشان دهد که ملزیتوز در گیاهان وجود نداشته ولی با آنزیم موجود در شته ها، از شیره سوکروز گیاهان تهیه می شود.

تحقیق در مورد عسلک یا عسل برگ

طبق مباحث قبلی و تحقیق های انجام شده در مورد عسلک یا عسل برگ، معلوم شد که این ماده دارای قندهای پیچیده تر نسبت به عسل بوده و همچنین انواع این قندها نیز مشخص گردیدند.
اکنون تمام محققین معتقدند که حداقل دو نوع عسلک حاوی ارلوز یا ملزیتوز و یا مخلوطی از آنها بوده که به حشره یا حشرات تولید کننده آنها بستگی دارد. رافینوز نیز احتمالا یکی از مواد تشکیل دهنده عسلک است و همچنین تا کنون ملزیتوز هرگز به طور مستقیم از گیاه جدا نشده است
عسلکِ دارای ملزیتوز اغلب حتی در شان به سرعت شکرک می زند ولی در صورت وجود قند کافی، عسلک دارای ارلوز شکرک نمی زند. مسئله جالب این است که آنزیم های حشرات باعث کاهش مواد سمی شیره گیاهان می شوند.

تشخیص عسل از عسلک

طعم و خواص عسلک مشابه ذرت یا ملاس نیشکر است و معمولا به دلیل عدم دسترسی به آزمایش ها کافی با عسل طبیعی اشتباه می شود. یک روش مفید و قدیمی اندازه گیری پلاریزاسیون است.
برای تشخیص عسل از عسلک می توان از نور پلاریزه استفاده کرد به طوری که هنگام عبور نور پلاریزه از عسلک این نور به سمت راست می چرخد ولی عسل طبیعی نور پلاریزه را به سمت چپ منحرف می کند.

کاربرد های اشتباه عسلک

عسلک یا عسل برگ برخلاف تصور عموم مردم، برای استفاده یا مصرف افراد دیابتی به علت وجود مواد قندی بیشتر مناسب نمی باشد.
همچنین کاربرد و استفاده از عسلک برای ذخیره زمستانی زنبورها نیز اشتباه می باشد. قبلا تصور می شد که علت این مسئله به خاطر میزان ملزیتوز و دکسترین آن است، اما یکی از دانشمندان تاثیرات سمی آن بر زنبورهای عسل را، عمدتا مربوط به نمک های معدنی به ویژه پتاسیم موجود در این ماده دانست.

منبع: عسل رودین

پروتئین ها و اسیدهای آمینه موجود در عسل

پروتئین عسل و اسیدهای آمینه عسل یکی از مهمترین ترکیبات تشکیل دهنده عسل طبیعی می باشند، که مقدار و میزان این مواد مهم موجود در عسل بیشتر در این متن تفصیل داده شده اند.

محققین با بررسی محتویات کیسه شهد زنبوران کارگر در مقایسه با محتویات شهد گل ها توانستند نشان دهند که میزان اسیدهای آمینه طی جمع آوری شهد و عمل آوری آن افزایش می یابند.

اسیدهای آمینه عسل

نسبت های اسیدهای آمینه در عسل تغذیه ای (عسل زنبورهای تغذیه شده با شربت شکر) و عسل طبیعی شباهت زیادی دارند، هر چند مجموع آن ها در طول زمان فرق می کند.

پرولین یکی از مهمترین اسیدهای آمینه عسل بوده و به طور متوسط نیمی از کل اسیدهای آمینه عسل را تشکیل می دهد.

اسیدهای آمینه و فلاونوئیدهای آزاد گرده گل به محلول قند وارد می شوند ولی این مسئله در مورد دیاستاز و اینورتاز صادق نیست.

همچنین محققین نشان دادند که ۱۶ اسید آمینه از گرده وارد محلول قند می شود اما نسبت های آن ها در شهد و عسل متفاوت است.

پرولین در عسل

آسپاراژین در گرده گل، لیزین در شهد و پرولین در عسل طبیعی و عسل تغذیه ای، اسیدهای آمینه اصلی هستند.

بنابراین واضح است که قسمت اعظم پرولین عسل از زنبور بوده؛ زیرا در گرده و شهد این آنزیم موجود نمی باشد.

بررسی ۵ نمونه عسل از نظر میزان پرولین نشان داد که به طور متوسط پرولین فقط ۲۳% از کل اسیدهای آمینه این عسل ها را تشکیل می دهد.

بنابراین در پایان می توان نتیجه گرفت که اسیدهای آمینه عسل هم منشا گیاهی دارند که از طریق گرده گل وارد آن می شوند و هم توسط زنبورعسل تولید شده و در روال عمل آوری بدان افزوده می گردد.

آیا عسل پروتئین دارد

علاوه بر پروتئین های آنزیمی مقدار اندکی پروتئین در عسل وجود دارد، که مانند سایر ترکیبات انواع عسل، آن نیز دارای درصد های متفاوتی است.

همچنین مقدار و میزان این ماده در انواع عسل، استفاده کاربردی نیز پیدا کرده است.

به طوری که وجود ماده پروتئینی قابل رسوب، یکی از اساس ترین آزمایش های اولیه برای تشخیص عسل طبیعی از تقلبی می باشد.

منبع: عسل رودین

طعم واقعی عسل طبیعی از چیست

طعم عسل طبیعی از چیست، در جواب این سوال می توان گفت که به علت تولید انواع عسل های طبیعی از شهد گل ها، این مواد فرار بدان وارد می شوند و یکی از بهترین ملاک ها جهت تشخیص عسل واقعی نیز می باشد.

مهمترین ویژگی ظاهری و قابل درک عسل طبیعی، رایحه و طعم عسل می باشد ولی اکثر مصرف کنندگان و تولیدکنندگان اطلاع واقعی زیادی در این مورد ندارند.

طعم عسل از چیست

معمولا روش های برداشت و فرآوری بر این ویژگی تاثیر فراوانی می گذارد اما در کل عطر و رایحه عسل طبیعی بیشترین وابستگی را به منبع شهد گل هایی که از آن ها جمع آوری شده است دارد.

پس تفاوت و اختلاف در این مورد به اندازه تفاوت تعداد منبع شهد گیاهان است.

شرایط و مدت ذخیره سازی عسل و همچنین حرارت، به عطر و طعم عسل طبیعی بیش ترین آسیب را می تواند بزند.

حرارت نادرست و بیش از حد، مواد ارگانیک فرار عسل که موجب تشکیل طعم اصلی آن می شود را از بین برده و طعمی ناخوشایند بدان می بخشد.

منبع: عسل رودین

انواع عسل طبیعی و ترکیبات آن

ترکیبات انواع عسل طبیعی از جمله دغدغه ها و سوالاتی است که کسانی که دقت فراوانی در آنچه مصرف می کنند، دارند از ما می نمایند.

که در ادامه مقاله به طور مختصر و مفید بدان پرداخته شده است.

انواع مختلف عسل های طبیعی

انواع عسل طبیعی را براساس:

  • منبع متفاوت گیاهی آنها (که می تواند از یک یا چند گیاه باشد که آن هم با توجه به پوشش گیاهی هر منطقه متفاوت می باشد)؛
  • فصلی که عسل در آن تولید و برداشت شده (که می تواند براساس شرایط هر منطقه به بهاره، تابستانه یا پاییزه و… تقسیم بندی شود)؛
  • وضعیت ظاهری و فیزیکی عسل (عسل مایع، شکرک زده یا رس بسته، شان یا با موم)
  • و روش های استخراج و نوع بسته بندی آن، طبقه بندی می کنند.

ترکیبات عسل طبیعی

ترکیبات عسل های طبیعی به نوع گل هایی که از آن ها شهد جمع آوری می شود بستگی دارد و ترکیبات متوسط یک عسل برای همه عسل ها قابل استفاده نیست این مسئله به خصوص برای عسل های تجاری اهمیت دارد.

تنوع ترکیبات عسل های مختلف یکی از جالب ترین ویژگی آن ها است.

هر نوع عسل طعم و رنگ خاصی داشته و از انواع دیگر قابل تشخیص است.

همچنین هر عسل طبیعی دارای ویژگی های ثابت دیگری مانند مقادیر نسبی انواع قندها، اسیدها، ترکیبات نیتروژن و مواد معدنی است.

منبع: عسل رودین

زنبورداری و تولید عسل در ایران

زنبورداری در ایران ، میانگین تولید عسل در ایران و مناطق مختلف آن، همچنین مراکز و شرکت های تولید کننده عسل طبیعی، آمار و نمودار های مرتبط در این زمینه و … در این مقاله توسط همکاران ما در شرکت رودین مورد بحث قرار گرفته است.

امروزه برای اکثر تولید کنندگان واقعی عسل اثبات گشته است که عدم مدیریت صحیح زنبورستان ها، فرآوری نامطلوب عسل و سودجویی برخی افراد متقلب باعث شده تا عسل به تدریج ارزش واقعی خود را از دست بدهد و گاهی نیز به صورت صددرصد تقلبی به بازار ارائه گردد.

اما با شناخت دقیق مناطق و قطب های تولید عسل و همچنین سرمایه گذاری مناسب در آن ها تا حدی می توان جبران این خسارت ها را نمود.

مناطق تولید عسل در ایران

تولید عسل در ایران، به دلیل وسیع بودن کشور و بهره مندی از آب و هوای چهار فصل در یک زمان از سال در مناطق مختلف ایران، به صورت گسترده در اکثر شهرهای خوش آب و هوا انجام می گیرد.

زنبورداران دماوند به دلیل عدم وجود شهد و گرده تا اواسط فروردین، در اواخر زمستان به کرج کوچ می کنند، تا در اوایل اسفند اولین گرده مورد نیاز زنبوران از درختان زبان گنجشک، نارون و بیدمشک تامین شده و سپس درختان میوه (هسته دار، دانه دار) و درختان اقاقیا، گرده و شهد قابل توجهی تولید می کنند.

تولید کنندگان عسل ایران

در اوایل خرداد با گرم شدن هوا گل ها تمام شده و زنبورهای اطراف کرج ضعیف می شوند (به خصوص اگر سمپاشی درختان میوه و محصولات زراعی آغاز گردد).

در این هنگام زنبورداران و تولید کنندگان عسل این منطقه از ایران برای استفاده از درختان گل دار و گیاهان وحشی به نواحی جاجرود و دماوند کوچ می کنند.

اوایل تیر که گیاهان وحشی کوهستان های دامنه جنوبی البرز گل دارد به این نواحی رفته و عسل اصلی خود را از شهد گل های فراوان و معطر آن ها تهیه می کنند.

زنبورداری و تولید عسل در زمستان

بعضی زنبورداران فعالیت خود را وسیع تر کرده و اواسط زمستان به نواحی گرمسیری مانند میناب، جیرفت، جهرم، داراب، دزفول و غیره می روند و در آنجا نیز به زنبورداری و تولید عسل خود ادامه می دهند.

اواخر فروردین به نواحی معتدل گرم و اواسط خرداد به نواحی کوهستانی و سردسیری مانند دامنه های جبال بارز کوه های بختیاری، خوانسار و نواحی ییلاقی اطراف کاشان کوچ می کنند و بدین ترتیب هم تولید عسل بیشتری داشته و هم زنبورهای سالم و قوی تری دارند.

زنبورداری و تولید عسل در خوزستان و آذربایجان

از جمله مناطق مهم زنبورداری و تولید عسل در ایران، استان خوزستان و منطقه آذربایجان می باشد که از لحاظ تعداد کلنی های موجود در آن نیز بیشترین آمار را در مقایسه با سایر مناطق حائز هستند.

زنبورداران خوزستان در تابستان به اطراف بروجرد، کرمانشاه و نواحی مختلف کردستان می روند.

اکثر زنبورداران آذربایجانی از ناحیه ای به ناحیه دیگر کوچ نکرده و فقط کندوهای خود را از دشت به کوهستان و بالعکس جابجا می کنند.

مقدار یا میزان تولید عسل در ایران از هر کندو

مقدار یا میزان تولید عسل در نقاط مختلف ایران، با توجه به آب و هوا و وضعیت طبیعت و نژاد زنبورعسل متفاوت می باشد.

اما به طور کلی در اواخر بهار و اوایل تابستان که گیاهان وحشی دامنه کوهستان ها را فراگرفته و گل دارد عسل اصلی معمولا برداشت می شود.

به طوری که در سال هایی با شرایط جوی مناسب در این موقع از سال، از هر کندو به طور میانگین تا ۱۰۰ کیلوگرم عسل هم برداشت شده است.

اما در این میان زنبورداران مهاجرتی ممکن است در سراسر سال شرایط مساعد آب و هوایی را فراهم کرده، بچه فراوان گرفته و از هر کندو تا ۱۵۰ کیلو گرم عسل نیز تولید کنند.

شرکت های تولید کننده عسل در ایران

در ایران مجموعه ها و اشخاص بسیاری به امر تولید عسل مشغول می باشند ولی در این بین کمتر مجموعه ای را می توان یافت که در قالب یک شرکت تولید کننده فعالیت بنماید.

زیرا اکثر شرکت های فعال در موضوع عسل، در امر بسته بندی عسل فعالیت کرده و اصالتا تولید کننده نمی باشند و بیشتر، محصولات تولید کنندگان را خریداری نموده و با نام خود به بازار عرضه می نمایند.

اما تعداد معدودی از شرکت ها همچون شرکت رودین، مبنای کار خود را از تولید کنندگی شروع کرده و بعد از آن با همیاری هم و تعدادی از سرمایه گذاران به امر برندسازی محصولات خود وارد گشته اند.

که این امر به دلیل ارتباط مستقیم تولید کننده با جامعه هدف و در نتیجه حذف واسطه ها و پایین آمدن قیمت های تمام شده، به نفع مصرف کننده نهایی نیز خواهد بود.

منبع: عسل رودین

چگونگی فعالیت زنبورعسل برای تولید عسل طبیعی

چرخه تولید عسل طبیعی یک فرایند بسیار پیچیده و زمان بر می باشد که توسط زنبورعسل انجام می گیرد و در این مقاله همکاران ما در شرکت رودین چگونگی فعالیت زنبورعسل را برای تولید عسل به طور کامل بررسی کرده اند.

عسل که زمانی به عنوان غذای خدایان ذخیره می شد، در بین مردم جهان شهرت زیادی دارد و ما با حفظ کیفیت بالای آن می توانیم این شهرت را حفظ کنیم.

در ادامه سعی کرده ایم به این سوال جواب دهیم که زنبورعسل چگونه عسل را تولید می کند.

تولید عسل طبیعی توسط زنبورعسل

جمع آوری شهد و تولید عسل طبیعی، توسط زنبورعسل کارگر انجام می گیرد و این موجود همچنین برای تولید عسل طبیعی حداکثر تا فاصله ۱۳ کیلومتری پرواز می کند و دامنه فعالیت آن تا حدود ۱۳۰ کیلومتر می باشد.

ولی اگر منابع شهد کافی در دسترس باشد ترجیح می دهد در فاصله ۲۰۰ تا ۵۰۰ متری پرواز کند. باید توجه داشت که پرواز زنبورها به فاصله های دور اقتصادی نبوده زیرا معادل شهد جمع آوری شده انرژی مصرف می کنند.

انتشار زنبوران دو زنبورستان مجاور دارای قاعده خاصی نیست ولی وقتی یکی از محققین دو گروه کندوهای زنبورعسل را در یک باغ سیب در فاصله ۲۵۰ متری قرار داد، تراکم زنبورهای کارگر هر گروه در مجاورت کندوهای خود بیشتر بود ولی به تدریج با زیاد شدن فاصله، تراکم کمتر گردید به این ترتیب زنبورها برای خود منطقه نفوذ تشکیل می دهند.

فعالیت زنبورعسل برای تولید عسل

فعالیت زنبورعسل برای تولید عسل همواره و بی وقفه می باشد، به طوری که گاها حتی زنبورها در میان روال این کار عمرشان به پایان رسیده و با کیسه ای پر از شهد گل بدون اینکه بتوانند به کندو رسیده و آن را تحویل دهند، می میرند.

سرعت پرواز زنبوران کارگر به سمت کندو در حدود ۳۲ km/h بوده ولی سرعت آن ها هنگام دور شدن از کندو در حدود ۱۸ km/h است، زیرا در زمان خارج شدن از کندو مدتی از وقتش را بابت پیدا کردن منابع جدید صرف می کند.

سرعت پرواز زنبوران در عکس جهت باد بیشتر از هنگامی هست که در جهت آن است، چرا که از تلاش ارادی خود جلوگیری کرده و فقط خود را در راستای وزش باد قرار می دهند؛ ولی در عکس جهت باد برای مقابله با آن ناگزیر بر سرعت خود می افزایند.

اگر سرعت باد بیش تر از ۲۰ km/h باشد از پرواز زنبوران جلوگیری می شود.

مراحل یا نحوه تولید عسل

زنبورهای عسل هنگام پرواز بارهای شهد و گرده را تلغیظ نکرده و فقط مقداری آب به وسیله ترشح غدد (بزاق) به آن ها می افزایند و بعد از ذخیره در کندو بوسیله زنبورهای پرستار و با توجه به دمای ثابت ۳۵ درجه ای داخل کندو، عسل تولید می شود.

به عبارت دیگر مراحل یا نحوه تبدیل شهد گل ها به عسل و تولید عسل عبارتست از:

  1. تبخیر فعال و غیرفعال رطوبت یا آب موجود در شهد
  2. افزودن بزاق زنبورعسل بدان که شامل آنزیم هایی چون اینورتاز، دیاستاز، گلوکز اکسیداز، پرولین و … می باشد و موجب واکنش های شیمیای مناسب در عسل نهایی تولید شده می گردد.

به عبارتی این آنزیم ها تنها مواد باارزش داخل عسل می باشند که علاوه بر مفید بودن خود آن ها برای انسان، موجب فعل و انفعالات خاصی همچون تبدیل قندهای مضر به مفید در داخل عسل می گردند.

چرخه و فرایند تولید عسل در کندو

روال و چرخه تولید عسل در خارج از محیط کندو امکان پذیر نبوده و تنها در داخل کندوی عسل و با دمای مناسب آن این فرایند انجام شدنی می باشد.

به طوری که یکی از محققین در سال ۱۹۸۰ علت تغییر شکل قندها را در عسل چنین بیان کرده است:

تنها در داخل کندو و با دمای کندو (۳۰ درجه سانتی گراد یا بیش تر) زنبورها با تبدیل ساکارز به گلوکز و فروکتوز می توانند محلولی از قندها با غلظت بالا، همچنین اشباع شده، با ۱۸% رطوبت (آب) تولید کنند.

چرا که با این کار اولا عسلی که ذخیره شده توسط تخمیر فاسد نمی شود،

و ثانیا بدین وسیله غذایی کم حجم تر و پر انرژی تر (بنام عسل) را ذخیره می کنند.

ولی در خارج از کندو این توانایی برای زنبورها بالطبع وجود نخواهد داشت.

منبع: عسل رودین

روش های صحیح نگهداری و ذخیره عسل طبیعی

چگونه عسل طبیعی را نگهداری کنیم، نحوه یا طرز نگهداری عسل، بهترین مکان و روش های صحیح فراوری، نگهداری و ذخیره عسل را در ادامه به طور مفصل بررسی خواهیم کرد.

عسلی که در شان به خوبی عمل آوری شده حداکثر طعم و مرغوبیت را داشته و هرگونه تغییری توسط ما می تواند صدمه زیادی به آن بزند، میزان این آسیب بستگی به روش عمل زنبوردار و کلیه دست اندرکاران تهیه و فروش عسل دارد.

روش های فراوری و ذخیره عسل

عسل های خام طبیعی مشتریان زیادی دارد، ولی بازار امروز متقاضی عسل تخمیر نشده با وضعیت فیزیکی مطلوب است.

گاهی برای رسیدن به این اهداف، وضعیت و طعم خوب عسل از بین می رود. البته با عملیات مناسب می توان طعم کامل و عطر اصلی عسل را حفظ کرد.

حرارت تنها روش عملی برای فراوری، ذخیره کردن و جلوگیری از تخمیر و آلودگی عسل است ولی می تواند کیفیت آن را نیز کاهش دهد.

زمان و دما همواره باید تحت کنترل دقیق باشد و پس از حرارت دادن عسل بلافاصله خنک شود.

بهترین راه یا روش برای نگهداری عسل

بهترین راه برای نگهداری عسل، روش سریعی است که عسل در یک سیستم بسته به سرعت حرارت دیده و پس از عبور از صافی سریعا خنک شود، در این روش عسل در کمترین زمان حرارت دیده و رایحه فرار آن حداقل کاهش را دارد.

سرد کردن سریع عسل تغییر رنگ و طعم ناشی از حرارت را به حداقل می رساند.

در این روش طی دوره های کوتاه تر از حرارت بیشتر استفاده می شود.

عسل باید قبل از گرم شدن صاف شود تا در اثر حرارت با مواد اضافی، واکنش انجام نداده و طعم و رایحه آن از بین نرود.

ذخیره و نگهداری عسل به مدت طولانی

امروزه در تجارت جدید، عسل به صورت محصولی فصلی نبوده بلکه در تمام طول سال در دسترس است، به همین دلیل کیفیت ذخیره سازی و نگهداری آن اهمیت ویژه ای دارد.

عسل صادراتی ممکن است قبل و بعد از حمل در محلی ذخیره شده و یا برای مدت طولانی در مناطق استوایی توقف داشته باشد، بنابراین گاهی تغییر عمده ای در رنگ و کیفیت طعم عسل رخ می دهد که باعث صرف نظر کردن از حمل آن به مقصد اصلی خواهد شد.

این تغییر که در مدت ذخیره عسل اتفاق می افتد به طور دقیق بررسی شده است.

بهترین شرایط نگهداری عسل

برای یافتن بهترین شرایط نگهداری و ذخیره عسل، تحقیقات زیادی انجام گرفته که در ادامه به تعدادی از آن ها اشاره خواهد شد.

یکی از محققین نشان داد که استفاده از حرارت برای عمل آوری عسل تیره شدن آن را تسریع می کند، همچنین نشان داد که تغییرات ناشی از حرارت در مدت ذخیره سازی عسل نیز ادامه داشته و به ویژه به تولید Hmf و تضعیف آنزیم های عسل منجر می شود.

تعدادی از محققین تاثیر دماهای عادی (۲۳ تا ۲۸ درجه سانتی گراد) بر عسل ذخیره شده به مدت ۱٫۵ تا ۲ سال را مطالعه کردند.

نتایج آماری نشان داد که تمام مواد عسل تقریبا تغییرات عمده ای داشته اند به طوری که طی ۲ سال ۱۳% دکستروز و ۵% لوولوز به سایر هیدروکربن ها تبدیل شده اند و ساکارز ۷۳%، سایر دی ساکارید های ۶۸% و قندهای پیچیده تر ۱۳% افزایش یافته اند، دیاستاز در هر ماه حدود ۳% کاهش داشته و اسیدیته کل هر ماه ۰٫۵% افزایش داده است.

مدت زمان نگهداری عسل

یکی از مهم ترین عوامل موثر در ذخیره و نگهداری عسل، مدت زمان آن می باشد.

به طور مثال مایع شدن عسل شکرک زده در ذخیره طولانی، تغییر قندها را نشان داده و عسل شکرک زده در این شرایط (ذخیره طبیعی) نرم و مایع می شود، این گونه تغییر شکل عسل قابل بازگشت به حالت اولیه نیست، زیرا کاهش میزان دکستروز، نسبت دکستروز به آب را تغییر داده است.

تاثیر ذخیره سازی در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد بر میزان hmf و اینورتاز مشابه است به طوری که اینورتاز تقریبا دو برابر سریع تر از دیاستاز کاهش یافته و میزان hmf از محدوده استاندارد codex تجاوز می کند و پس از یک سال ذخیره در دمای ۲۷ درجه سانتی گراد به ۴۰ میلی گرم در یک کیلوگرم عسل می رسد.

بهترین دما برای نگهداری عسل

اگر عسل در دماهای پایین تر ذخیره شود، مشکلات مطرح شده در بالا برای نگهداری عسل کاهش می یابد و برای کاهش هرچه بیشتر تغییرات در محل بهترین دما ۱۰ درجه سانتی گراد می باشد.

عدم استفاده از دماهای بیشتر از ۱۵ درجه سانتی گراد مزایای زیادی دارد و عسلی که سال ها در دمای بسیار پایین نگهداری شده از تازه ترین عسل ها نیز قابل تشخیص نمی باشد.

باید توجه داشت که دماهای بین ۱۰ تا ۱۵ درجه سانتی گراد احتمال شکرک زدن و تخمیر را افزایش می دهد.

همچنین نگهداری عسل حتی برای مدت کوتاه در دمای بالاتر از ۲۷ درجه سانتی گراد مضر است، زیرا رنگ، طعم و میزان آنزیم های عسل را به سرعت تغییر می دهد.

منبع: عسل رودین

معنی عسل و شهد گل

عسل یا شهد؛ معنی عسل و شهد گل و موارد استفاده از آن ها؛ خاصیت، ویژگی ها و عوامل تاثیر گذار در تولید عسل طبیعی و شهد گل ها، به طور کامل و جامع در این مقاله توسط تیم تخصصی ما در شرکت رودین مورد بررسی قرار گرفته است.

برای شناخت عسل طبیعی ابتدا باید منشا تولید آن یعنی شهد را بشناسیم همچنین برای شناسایی عسل ها ابتدا باید چگونگی تولید و ترکیبات آن را بدانیم.

با توجه به این که ماده اصلی عسل شهد است اولین قدم در این زمینه شناخت شهد است که به شرح آن می پردازیم.

شهد عسل چیست؟

شهد عسل چیست، شهد یا نوش گیاهان شربت رقیقی است که از سلول های مخصوصی به نام سلول های شهدزا ترشح می شود.

این سلول ها معمولا در داخل گل ها بوده ولی در بعضی گیاهان مانند پنبه در سایر قسمت های گیاه حتی روی دمبرگ و برگ و گاهی به صورت چندین سلول شهدزا در بن گلبرگ ها، قاعده کاسبرگ ها و روی برگ ها قرار دارند که به آن ها سلول های شهدزای خارج از گل می گویند.

ترکیبات شهد، قند، آب و همچنین مواد پروتئینی، مواد معدنی، دیاستازها، مواد رنگی و مواد معطره است، مقدار این مواد بسته به شرایط آب و هوایی و نوع گیاه فرق می کند.

غلظت مواد قندی شهد در گیاهان فرق داشته و حتی در یک گیاه تحت شرایط آب و هوایی متفاوت است.

موقع شهد عسل

جهت ترشح شهد بایستی سلول های غده های شهدزا آب بسیاری جذب نمایند.

شهد گیاهان پس از ترشح در اثر تبخیر غلیظ شده و با مایع داخلی غدد شهدزا اختلاف فشار اسمزی پیدا می کند که در نتیجه شهد ترشح می شود و در این موقع است که بیش ترین شهد برای تولید عسل در گیاه یافت می شود و هرچه این اختلاف بیشتر باشد شهد زیادتری ترشح می شود.

ترشح شهد در حقیقت عاملی برای کاهش فشار اسمزی شیره نباتی گیاه است.

عسل و شهد

عواملی که در ترشح شهد گل ها و تولید عسل موثرند عبارتند از:

  • نوع گیاه

تولید شهد در گیاهان متفاوت است. اکثر گیاهان زینتی به خصوص آن ها که گل های پرپر دارند مانند رز، کوکب، دادودی، آهار و غیره شهد بسیار کمی دارند.

گل های سیب زمینی، گوجه فرنگی، چغندرقند و تعداد دیگری از محصولات زراعتی کمتر مورد توجه زنبورعسل هستند.

گیاهانی مانند اسپرس، یونجه، گندم سیاه، انواع شبدر، پنبه، تعدادی از کدوئیان، شکوفه بعضی از درختان میوه مانند سیب، بادام و سایر گیاهان هسته دار، مرکبات و تعداد زیادی از گیاهان وحشی مانند آویشن، کاکوتی، انواع تمشک، سماق، زیرفون، اقاقیا و کنگر وحشی از منابع با ارزش شهد می باشند.

  • رطوبت و نوع خاک

نوع خاک و قدرت نگهداری آب برای تولید شهد در گیاهان اهمیت زیادی دارد.

کمبود رطوبت و خشکی خاک از ترشح شهد جلوگیری می کند رطوبت زیاد خاک باعث شادابی گیاه شده و آب کافی در اختیار سلول ها شهدزا قرار می دهد.

بارندگی شبانه همراه با روز گرم و آفتابی ترشح شهد را به قدری زیاد می کند که به قول یک زنبوردار آمریکایی ” مثل این است که رودی از عسل به سمت کندو جریان یابد”.

بارندگی های پاییزه و زمستانه در نواحی کوهستانی ذخیره آب زیرزمینی را افزایش داده و در بهار و تابستان سال بعد تولید عسل را به نحو قابل توجهی افزایش می دهند.

  • کاهش ناگهانی حرارت در بهار و تابستان

این مسئله حتی همراه با بارندگی نیز ترشح شهد را متوقف می کند.

اغلب بارندگی و سپس کاهش حرارت به مدت چند روز در کوهستان هایی با پوشش گیاهان وحشی گل دار زیاد، می تواند تبدیل نشاسته به قند را در گل ها در اثر حرارت پایین کاهش دهد و باعث تلفات شدید زنبورها به علت بی غذایی گردد.

  • بادهای گرم و تند

باعث تبخیر سریع در سلول های گیاهی شده و ترشح شهد را به شدت کم می کند.

  • نور

در هوای ابری و مه ترشح شهد کم می شود ولی نور کافی به خصوص بعد از یک بارندگی با هوای نسبتا گرم ترشح شهد را چندین برابر می کند.

کاربرد جمع آوری شهد در زندگی زنبورعسل

تحقیقات نشان داده است که کاربرد جمع آوری شهد در زندگی زنبورعسل بسیار بوده، به طوری که همواره زنبور در حین جمع آوری شهد تجربه می اندوزد.

محققان مشاهده کردند که زنبوران تازه کار به خوبی نمی توانند از گل های یونجه یا ماشک شهد جمع آوری کنند، آنها خرطوم خود را ناشیانه وارد جام گل کرده و باعث آزاد شدن پرچم و مادگی می شدند، اغلب خرطوم آنها بین اندام ها گیر کرده و برای رهایی باید مدتی تلاش کنند.

گاهی اندام های گل به شدت به آن ها خورده و می گریزند ولی آن ها به تدریج روش صحیح را می آموزند به طوری که خرطوم خود را از پهلو وارد گل کرده و شهد جمع آوری می کنند.

وقتی شهد گل ها کم می شود بین زنبوران کارگر کندوهای مختلف رقابتی به وجود آمده و حتی به یکدیگر تنه می زنند تا زودتر به منبع غذا برسند.

زنبوران یک منطقه همواره در جستجوی منابع جدید هستند تا در یک ناحیه به خصوص متمرکز نشوند.

زنبوران گونه های مختلف گیاهی را از نظر کیفیت و کمیت شهد و گرده به خوبی می شناسند.

طبق مشاهدات محققان زنبوران کارگر به ترتیب اکلیل الملک، شبدر، یونجه و مخصوصا شبدر قرمز را براساس مقدار و نوع مواد قندی آن ها ترجیح می دهند.

زنبور کارگر اغلب در یک جهت به خصوص پرواز کرده و از ملاقات مناطق مشابه در جهات دیگر صرفنظر می کند قدرت یادگیری و جهت یابی زنبورهای کارگر با سن آن ها رابطه مستقیم داشته و زنبورهای مسن تر قدرت جهت یابی بهتری دارند.

پوشش گیاهی مناطق در تولید شهد و عسل

مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل و پوشش گیاهی فراوان شهد خوبی داشته و برای پرورش زنبورعسل و تولید عسل مناسب است ولی مناطق دشت پوشش گیاهی کافی نداشته و دارای بادهای گرم و خشک تابستانی است که برای پرورش زنبورعسل چندان مناسب نیست.

اغلب گیاهان زینتی فاقد شهد کافی بوده و اکثر گیاهان زراعی (به خصوص گیاهان سم پاشی شده) نیز برای زنبورهای عسل مناسب نیستند.

در صورتی که برای گرده افشانی محصولات نیاز به زنبور عسل و سایر حشرات گرده افشان باشد، باید در نحوه کاشت، داشت و برداشت دقت شود.

فواید حداکثر بهره برداری از شهد در تولید عسل

در بعضی مزارع مانند یونجه و اسپرس که برداشت کمی بعد از گل دهی انجام می شود، زنبوران به طور ناگهانی دچار کم غذایی می گردند.

کشت وسیع و در یک تاریخ موجب می شود تا زنبورها در مدت کوتاهی با شهد فراوانی روبرو شوند و نتوانند حداکثر بهره برداری را نموده و گرده افشانی مطلوبی انجام دهند و بلافاصله پس از پایان گل دهی دچار کم غذایی می شوند.

کشت های متناوب با فواصل مشخص و دقت در برداشت نباتاتی مانند یونجه و اسپرس می تواند مدت بهره برداری زنبورعسل را از آن ها طولانی تر نماید.

پوشش گیاهی دشت، نواحی نیمه گرمسیری و نواحی کوهستانی اختلاف داشته و فصل گل دهی آن ها متفاوت است.

شناخت پوشش گیاهی و فصول تولید شهد و گرده گیاهان اهمیت و فواید زیادی داشته و به زنبورداران کمک می کند تا با جابجایی به موقع کندوها حداکثر استفاده از منابع گیاهی بنمایند و تولید عسل مناسب تری داشته باشند.

منبع: عسل رودین